LA VIVA FIAMMA

La Viva Fiamma
Konsort poprzecznych fletów renesansowych
La Viva Fiamma powstał w 2019 roku.
W jego skład wchodzą Magdalena Pilch, Aleksandra Gajkowska-Swinarska, Justyna Wójcikowska, Agnieszka Gorajska i Radosław Orawski.
Muzycy grają na kopiach instrumentów z Accademia Filarmonica di Verona zbudowanych przez Giovanniego Tardino (Rzym/Bazylea), specjalizującego się w rekonstrukcji historycznych fletów poprzecznych. W skład konsortu wchodzą flety dyszkantowe, altowo-tenorowe i basowe, dzęki czemu fleciści mogą wykonywać dużą część polifonicznego repertuaru wokalnego okresu renesansu, co było typową praktyką konsortów instrumentalnych w XVI wieku, a więc w czasach, gdy muzyka stricte instrumentalna dopiero rozpoczynała się kształtować i ograniczała się głównie do użytkowych małych form tanecznych.
Konsort La Viva Fiamma brał udział w koncertach z cyklu „Klawesyn i Muzyka Dawna” Akademii Muzycznej w Łodzi oraz w projektach artystycznych Katedry Klawesynu i Historycznych Praktyk Wykonawczych Akademii Muzycznej w Katowicach poświęconych muzyce renesansu i wczesnego baroku. Zespół występował również na 21. Festiwalu Bachowskim w Świdnicy (2020), 22. Festiwalu „Kolory Polski” (Filharmonia Łódzka 2021), Międzynarodowych Dniach Bonhoefferowskich w Szczecinie (2021), Forum Musicum (NFM Wrocław 2022), oraz na Tarnogórskich Wieczorach Muzyki Organowej i Kameralnej (2022).
Naszą muzyczną podróż kształtują utwory, które mogły być wykonywane na fletach lub na innych instrumentach w ciągu XVI wieku i na początku XVII wieku. Pośród nich znajdziemy zarówno czterogłosowe francuskie chansons, jak też pięciogłosowe włoskie madrygały, czterogłosowe pieśni z Manuskryptu Henryka VIII, oraz dwie solowe dyminucje instrumentalne oparte na pierwowzorach wokalnych.
W programie znalazły się również pierwsze czterogłosowe i pięciogłosowe opracowania pieśni luterańskich, pochodzęce ze zbiorów Eyn Geystlich Gesangk Buchleyn Johanna Waltera (I wydanie Wittenberga 1524) oraz Newe Deudsche Geistliche Gesenge Geoga Rhaua (Wittenberga 1544). Ich centralne usytuowanie wśród innych zarejestrowanych utworów koresponduje ze słynnym, pełnym ukrytych znaczeń obrazem Ambasadorowie (Die Gesandten) Hansa Holbeina Młodszego, który powstał w Londynie w 1533 roku jako portret dwóch francuskich dyplomatów przebywających wówczas na dworze Henryka VIII: Jeana de Dinteville’a i Georges’a de Selve’a. W środkowej części tego obrazu, pod lutnią, przedstawiony został umieszczony w otwartym futerale konsort fletów poprzecznych oraz tenorowa księga głosowa z Gesangk Buchleyn Waltera, otwarta na stronach z pieśniami Komm, heiliger Geist Herre Gott oraz Mensch wiltu leben seliglich, z których pierwsza została zarejestrowana na niniejszej płycie.
Oryginalne teksty wszystkich utworów o proweniencji wokalnej i ich polskie tłumaczenia zostały dołączone do książeczki, pomimo tego, że wykonujemy te kompozycje czysto instrumentalnie.
Muzykę stricte instrumentalną (choć bez dookreślonej instrumentacji, czyli do grania „con ogni sorte di stromenti” – jak często pisano w drukach muzycznych z przełomu XVI i XVII wieku) reprezentują dwie pary tańców (pawana i galiarda oraz almanda i saltarello) a także wielogłosowe canzony instrumentalne, w tym dwie skomponowane przez Girolama Frescobaldiego, przeznaczone już do grania z towarzyszeniem basso continuo, realizowanego na pozytywie organowym. Dochodzimy w ten sposób do pewnej symbolicznej „granicy” czyli do muzyki baroku – cylindryczne, bezklapowe flety poprzeczne w tym okresie zaczynały już wychodzić z mody, a nowy rozdział w historii instrumentu, czyli jednoklapowy, trzyczęściowy, a potem czteroczęściowy flet barokowy miał rozpocząć swój „złoty wiek” w muzyce europejskiej około pół wieku później…
